Quán chay Việt nào cũng có một bộ món gần giống nhau. Biết bộ đó thì tới quán lạ bạn gọi được ngay mà không cần đọc hết thực đơn, và có cái để so sánh giữa các quán.
Nhóm đậu hũ
Đậu hũ kho tộ. Món.
Kho nước màu với tiêu. Cách nấu.
Đậm và đưa cơm nhất. Vị.
Đậu hũ chiên sả ớt. Món.
Thơm và cay nhẹ. Vị.
Đậu hũ sốt cà. Món.
Chua ngọt dễ ăn. Vị.
Hợp trẻ con. Ứng dụng.
Đậu hũ nhồi nấm. Món cầu kỳ hơn.
Quán lớn mới có. Ghi nhận.
Đậu hũ là món rẻ nhất nhóm đạm. Ghi nhận giá.
Nên quán nào cũng làm. Lý do.
Đậu hũ kho tộ là món đưa cơm nhất và cũng là món dễ so sánh giữa các quán. Kho tốt thì miếng đậu thấm tới trong, kho ẩu thì chỉ đen mặt ngoài mà trong vẫn nhạt.
Đậu hũ sốt cà chua là món hợp trẻ con nhất trong nhóm này vì nó chua ngọt và không cay. Gọi món đó khi đi cùng trẻ nhỏ, gần như quán nào cũng có sẵn.
Nhóm rau
Rau muống xào tỏi. Món.
Quán không dùng tỏi thì xào không. Biến thể.
Rau lang luộc. Món.
Chấm chao hoặc nước tương. Cách ăn.
Bí đỏ xào. Món.
Cải thìa xào nấm. Món.
Đậu bắp luộc. Món.
Giá hẹ xào. Món.
Rau luộc là món an toàn nhất. Đánh giá.
Ít dầu và tươi. Lý do.
Gọi một món rau mỗi bữa. Nguyên tắc.
Bữa chay dễ thiếu rau tươi. Lý do.
Gọi ít nhất một món rau mỗi bữa vì bữa chay ngoài hàng dễ thiếu rau tươi hơn người ta tưởng. Món chay ngoài hàng phần lớn là đậu và món chế biến, còn rau thì hay bị bỏ qua.
Rau luộc là món an toàn nhất ở quán lạ vì nó ít dầu và không giấu được rau cũ. Rau xào nhiều dầu thì che được rau không tươi, còn rau luộc thì nhìn là biết.
Nhóm canh
Canh chua chay. Món.
Me hoặc dứa. Vị chua từ.
Canh bí đỏ. Món.
Canh rau củ thập cẩm. Món.
Canh nấm. Món.
Canh khổ qua nhồi. Món dịp.
Hay có ngày Tết. Bối cảnh.
Canh thường kèm cơm phần. Ghi nhận.
Hoặc rất rẻ. Ghi nhận.
Canh giúp bữa đỡ khô. Vai trò.
Nhất là khi món chính chiên. Bối cảnh.
Gọi canh là gần như luôn đúng. Đề xuất.
Gọi canh gần như luôn đúng vì nó rẻ và làm bữa đỡ khô, nhất là khi món chính là món chiên. Nhiều quán còn tính canh vào phần cơm nên bạn không mất thêm đồng nào.
Canh chua chay là món dễ đánh giá tay bếp vì cân chua ngọt mặn không dễ. Canh chua ngon thì chua thanh chứ không gắt, và đó là thứ nêm bằng cảm giác chứ không theo công thức.
Nhóm món chế biến
Chả chay chiên. Món.
Nem chay rán. Món.
Đậu hũ ky chiên giòn. Món.
Mì căn xào sả ớt. Món.
Nấm kho tiêu. Món.
Nhóm này đắt hơn. Ghi nhận giá.
Vì tốn công hơn. Lý do.
Và nguyên liệu đắt hơn. Lý do.
Ngon thì rất ngon. Đánh giá.
Dở thì rất dở. Đánh giá.
Khoảng cách lớn giữa các quán. Kết luận.
Nên đây là món để thử quán. Ứng dụng.
Nhóm món chế biến có khoảng cách lớn nhất giữa quán tốt và quán tệ. Nem chay và chả chay ngon thì rất ngon, mà làm ẩu thì chỉ là bột chiên, nên đó là món để thử tay bếp.
Nem chay ngon là món hiếm nên thấy quán làm tốt thì nhớ lấy tên quán đó. Nhân phải có độ ẩm vừa và vỏ phải giòn lâu, hai thứ đó cần tay nghề chứ không mua sẵn được.
Nhóm này đắt hơn hẳn nhóm đậu hũ và rau nên gọi một món là đủ cho một bữa. Gọi ba món chế biến thì hoá đơn gấp đôi mà bữa ăn lại nặng và ngán.
Gọi bộ ba ở quán lạ
Một đậu hũ kho. Món một.
Một rau luộc hoặc xào. Món hai.
Một canh. Món ba.
Cộng cơm. Nền.
Bộ này quán nào cũng có. Ưu điểm.
Rẻ nhất trong các cách gọi. Ưu điểm.
Và đủ cân. Ưu điểm.
Đủ để đánh giá bếp. Ưu điểm.
Ba món ba kiểu nấu. Lý do đánh giá được.
Hợp thì lần sau thử món khác. Chiến lược.
Không hợp thì thôi. Chiến lược.
Mất ít tiền để biết. Lợi ích.
Gọi bộ ba đậu hũ kho, một món rau và một canh khi tới quán lạ lần đầu. Bộ đó quán nào cũng có, rẻ nhất, đủ cân và đủ để biết bếp có tay nghề hay không.
Bộ món chuẩn này giống nhau khắp cả nước nên bạn gọi được ở bất cứ tỉnh nào. Đi công tác tới nơi lạ thì đó là thứ giúp bạn ăn được ngay mà không phải nghiên cứu gì.
So cùng một món giữa các quán là cách đánh giá chính xác hơn so cả bữa. Đậu hũ kho ở đâu cũng có nên nó thành thước đo chung, và sau vài quán bạn có mốc riêng của mình.
Ba món ba kiểu nấu khác nhau cho bạn ba góc nhìn về bếp trong một bữa. Gọi ba món cùng chiên thì chỉ biết được một chuyện, mà lại là chuyện ít nói lên nhất.
