Ở thành phố lớn có những quán chay không nấu kiểu Việt chút nào. Mỗi dòng có triết lý riêng, món riêng và cả cách hiểu chay riêng — biết trước thì bạn vừa gọi đúng vừa không bất ngờ.
Chay Hoa và chay Đài Loan
Ảnh hưởng Phật giáo Đại thừa. Nền.
Không dùng ngũ vị tân. Nguyên tắc.
Nghiêm hơn quán Việt. So sánh.
Nhiều món giả mặn. Đặc điểm.
Kỹ thuật rất cao. Ghi nhận.
Dùng nhiều đậu hũ ky. Nguyên liệu.
Và nấm khô các loại. Nguyên liệu.
Vị đậm và ít ngọt. Vị.
Nhiều món hầm. Cách nấu.
Món Phật nhảy tường chay. Món nổi tiếng.
Quán ở quận 5 và quận 11. Phân bố.
Thuần chay hoàn toàn. Ghi nhận.
Quán chay Hoa và Đài Loan thường thuần chay hoàn toàn và không dùng ngũ vị tân. Nghiêm hơn phần lớn quán Việt, nên đó là lựa chọn tốt cho người giữ nghiêm.
Kỹ thuật làm món giả mặn của dòng này rất cao, họ làm nghề đó hàng trăm năm. Ai muốn biết món giả mặn làm tới đâu thì nên ăn thử ở dòng này một lần.
Chay Ấn
Ấn Độ có truyền thống chay lâu đời. Bối cảnh.
Rất nhiều người ăn chay. Ghi nhận.
Nhưng chay Ấn hay dùng sữa. Điểm quan trọng.
Bơ, phô mai, sữa chua. Ví dụ.
Nên không thuần chay. Kết luận.
Phải hỏi từng món. Nguyên tắc.
Paneer là phô mai. Ví dụ cụ thể.
Nhiều đậu và đỗ. Nguyên liệu.
Nhiều gia vị. Đặc điểm.
Cà ri và bánh mì dẹt. Món.
Vị rất khác món Việt. Ghi nhận.
Có quán ở quận 1 và Phạm Ngũ Lão. Phân bố.
Chay Ấn hay dùng sữa, bơ và phô mai nên nó không đồng nghĩa với thuần chay. Paneer là phô mai, và nó có trong rất nhiều món — hỏi rõ nếu bạn không dùng sữa.
Món chay Ấn nhiều đậu đỗ và rất nhiều gia vị, vị khác hẳn món Việt. Đó là dòng đáng thử khi bạn muốn đổi vị hoàn toàn chứ không phải ăn một bản khác của món quen.
Chay Nhật và chay Hàn
Chay Nhật gọi là shojin ryori. Tên gọi.
Gốc từ nhà chùa. Nguồn gốc.
Rất đơn giản và tinh tế. Đặc điểm.
Nhiều đậu hũ và rau. Nguyên liệu.
Ít gia vị mạnh. Đặc điểm.
Cẩn thận với dashi. Điểm quan trọng.
Dashi thường làm từ cá. Lý do.
Hỏi nước dùng làm từ gì. Việc cần.
Chay Hàn ít quán hơn. Ghi nhận.
Cẩn thận với mắm tôm trong kimchi. Điểm quan trọng.
Nhiều loại kimchi có mắm. Lý do.
Hỏi trước cho chắc. Nguyên tắc.
Ở quán Nhật thì hỏi nước dùng dashi làm từ gì vì dashi truyền thống nấu từ cá bào. Đó là chỗ lọt phổ biến nhất, món rau nhìn hoàn toàn chay mà nước dùng thì không.
Kimchi ở quán Hàn nhiều loại có mắm tôm hoặc nước mắm trong công thức. Hỏi trước vì kimchi được coi là món rau nên gần như không ai nghĩ tới chuyện đó.
Chay kiểu Âu và thuần chay hiện đại
Dòng mới ở thành phố lớn. Bối cảnh.
Nhắm khách trẻ và khách nước ngoài. Đối tượng.
Món trộn và burger chay. Món.
Sữa hạt và cà phê thuần chay. Đồ uống.
Thường ghi rõ thuần chay. Ưu điểm.
Có ghi thành phần. Ưu điểm.
Dễ cho người giữ nghiêm. Kết luận.
Giá cao hơn quán Việt. Nhược điểm.
Món không giả mặn. Đặc điểm.
Rau củ nấu ra vị rau củ. Triết lý.
Người quen chay Việt thấy lạ. Ghi nhận.
Nhưng nhiều người thích. Ghi nhận.
Quán thuần chay hiện đại thường ghi rõ thành phần nên dễ nhất cho người giữ nghiêm. Đổi lại giá cao hơn quán Việt khá nhiều, nên nó hợp bữa thỉnh thoảng hơn bữa hàng ngày.
Dòng này không làm món giả mặn mà nấu rau củ ra đúng vị rau củ. Người quen chay Việt thấy lạ ở lần đầu, nhưng đó là một cách tiếp cận khác chứ không kém.
Chọn dòng nào
Giữ nghiêm ngũ vị tân thì chọn chay Hoa. Đề xuất.
Hoặc bếp chùa. Phương án.
Không dùng sữa thì tránh chay Ấn. Lưu ý.
Hoặc hỏi kỹ từng món. Phương án.
Muốn đổi vị hoàn toàn thì chay Ấn. Đề xuất.
Muốn ăn nhẹ và tinh tế thì chay Nhật. Đề xuất.
Muốn rõ ràng thành phần thì quán hiện đại. Đề xuất.
Ăn hàng ngày thì quán Việt. Đề xuất.
Rẻ và gần nhất. Lý do.
Thử mỗi dòng một lần. Đề xuất chung.
Biết rồi mới chọn được. Lý do.
Đọc mô tả không thay được ăn thử. Nhấn mạnh.
Thử mỗi dòng một lần rồi mới biết dòng nào hợp mình, đọc mô tả không thay được việc ăn thử. Mỗi dòng có triết lý riêng, và cái hợp khẩu vị bạn có khi không phải cái nghe hay nhất.
Quán dòng nước ngoài thường ghi rõ trên biển là chay kiểu gì, đọc biển trước khi vào. Vào rồi mới phát hiện món toàn có sữa hay toàn cà ri thì lúc đó khó rút lui cho tự nhiên.
Ăn hàng ngày thì vẫn nên là quán Việt gần nhà vì rẻ nhất và tiện nhất. Các dòng khác để dành cho lúc muốn đổi vị, chứ không thay được bữa cơm hàng ngày.
Nói rõ mình không ăn trứng sữa nếu đó là mức bạn giữ, đừng chỉ nói chung là ăn chay. Ở các dòng nước ngoài thì hai chuyện đó rất khác nhau, và nói chung chung là chắc chắn hiểu nhầm.
